با توجه به اینکه ویدئو پروژکتورهای سری GameTime شرکت اپتما (Optoma) از پیش بر بازی‌ها متمرکز هستند، شاید بپرسید چرا این شرکت به یک سری جداگانه به نام PlayTime (مانند مدل PT105) نیاز دارد. پاسخ این است که ویدئو پروژکتورهای GameTime برای گیمرهای حرفه‌ای طراحی شده‌اند، در حالی که مدل PT105 برای استفاده‌های معمولی‌تر و تفریحی مناسب است. اگر هنوز تردیدی دارید، کافی است به جعبه دستگاه نگاه کنید که با تصویری از دو کودک خردسال تزیین شده؛ کودکی که یکی از آنها دسته‌ی بازی (کنترلر) در دست دارد.
البته نباید تصور کنید که PT105 صرفاً یک اسباب‌بازی است. برعکس، با توجه به قیمت ۱۹۹ دلاری‌اش، دستگاهی بسیار تحسین‌برانگیز محسوب می‌شود؛ هرچند باید آن را در جایگاه و با معیارهای مناسب خودش قضاوت کرد.
مدل PT105 در واقع یک ویدئو پروژکتور جیبی است که در بدنه‌ای بسیار بزرگ‌تر جای گرفته است. این دستگاه مانند اکثر ویدئو پروژکتورهای جیبی، از یک تراشه DLP به همراه منبع نور LED بهره می‌برد و میزان روشنایی آن طبق اعلام اپتما، ۷۵ لومن است. این مقدار، آن را از بسیاری از ویدئو پروژکتورهای جیبی روشن‌تر می‌کند، هرچند به پای برخی دیگر از مدل‌ها نمی‌رسد. درگاه‌های اتصال آن نسبت به استانداردهای معمول ویدئو پروژکتورها محدود به نظر می‌رسند، اما برای یک ویدئو پروژکتور جیبی، گزینه‌های مناسب و قابل‌قبولی هستند. در نهایت، رزولوشن اصلی (Native) دستگاه ۸۵۴ در ۴۸۰ پیکسل است؛ رقمی که شاید در مقایسه با مدل‌های رایج و استاندارد بازار پایین باشد، اما برای یک ویدئو پروژکتور جیبی کاملاً معمول است.
با وجود تمام این شباهت‌ها به ویدئو پروژکتورهای جیبی، مدل PT105 از نظر کیفیت تصویر یک گام رو به جلو محسوب می‌شود. دلیل آن هم ابعاد بزرگ‌تر دستگاه است که اجازه می‌دهد از لنزهای باکیفیت‌تری استفاده شود؛ لنزهایی که در فضای بسیار محدود ویدئو پروژکتورهای جیبی معمولی جا نمی‌شوند. مجموع این ویژگی‌ها، PT105 را به گزینه‌ای جذاب و مقرون‌به‌صرفه برای انجام بازی‌ها و تا حدی تماشای فیلم تبدیل کرده است.
نقاط قوت
کیفیت خوب تصویر داده.
احتمالاً وسوسه نخواهید شد که از Optoma PT105 برای کسب و کار استفاده کنید، اما فقط به این دلیل که لوگوی PlayTime ممکن است غیرحرفه‌ای به نظر برسد. با این حال، کیفیت تصویر داده هنوز هم مهم است. و حقیقت ساده این است که این ویدئو پروژکتور در مقایسه با هر تعداد ویدئو پروژکتور جیبی که برای کسب و کار در نظر گرفته شده است، در کیفیت تصویر داده بهتر عمل می‌کند.
به خاطر داشته باشید که بازی‌ها از نظر بصری ترکیبی از داده و ویدیو هستند. مانند تصاویر داده، آنها شامل صفحه‌هایی هستند که به رنگ کاملاً اشباع شده، چشم‌نواز و متن خوانا نیاز دارند. مانند ویدیو، آنها شامل درجه‌بندی‌های ظریف و حرکت هستند. این بدان معناست که کیفیت تصویر خوب برای بازی‌ها نیاز به کیفیت خوب برای داده و ویدیو نیز دارد.
در آزمایش‌های داده ما، رنگ‌ها از نظر مدل رنگی رنگ-اشباع-روشنایی، هم روشن و هم به خوبی اشباع شده بودند. علاوه بر این، جزئیات دقیق برای وضوح تصویر به طور مناسب واضح بودند و متن رنگی روی پس‌زمینه‌های رنگی حتی در مجموعه‌ای از ترکیب‌های رنگی به راحتی قابل خواندن بود، موضوعی که به ویژه برای بازی‌ها اهمیت دارد.
کیفیت تصویر ویدئویی نسبتاً خوب است.
کیفیت تصویر PT105 به‌مراتب بهتر از اکثر ویدئو پروژکتورهای جیبی است، اما نمی‌توان آن را در رده‌ی ویدئو پروژکتورهای سینمای خانگی معمولی (سطح پایین) قرار داد. کیفیت آن را می‌توان این‌گونه توصیف کرد: به‌اندازه‌ای خوب هست که بتوان یک فیلم کامل را با آن تماشا کرد، البته به شرطی که وجود «اثر رنگین‌کمانی» (که بعداً بیشتر به آن خواهیم پرداخت) شما را آزار ندهد.
در آزمایش‌های ما، این ویدئو پروژکتور رنگ پوست افراد را به‌خوبی نمایش داد و دچار مشکلاتی نظیر ایجاد نویز (آرتیفکت)، «پوستری‌شدن» (تغییر ناگهانی سایه‌روشن‌ها به‌جای تغییر تدریجی و نرم آنها) یا سایر ایرادات فاحش نشد. در صحنه‌هایی که نور کمی دارند و معمولاً باعث از دست رفتن جزئیات در سایه‌ها می‌شوند، این دستگاه نیز بخشی از جزئیات سایه‌ها را از دست داد؛ اما این مسئله در مورد بازی‌ها که در آنها نورپردازی به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده و دقیق کنترل می‌شود مشکل‌ساز نخواهد بود.
همچنین متوجه مسئله‌ی دیگری شدم: در برخی صحنه‌ها، تصویر کلی کمی تاریک به نظر می‌رسید، هرچند روشنایی تصویر برای تماشای راحت کافی بود. این موضوع احتمالاً به «عمق رنگ» در موتور پردازش تصویرِ مبتنی بر فناوری DLP مربوط می‌شود؛ طبق اعلام شرکت TI، عمق رنگ این دستگاه ۱۸ بیت است، نه ۲۴ بیت کامل. این حسِ تاریکی زمانی رخ می‌دهد که طیف رنگی در بخش سایه‌ها فشرده شده باشد؛ یعنی چندین رنگ دیجیتال مختلف به یک رنگ تیره واحد نگاشت (map) شوند و برخی رنگ‌ها تیره‌تر از آنچه باید باشند، نمایش داده شوند. باز هم تأکید می‌کنم که این مسئله در بازی‌ها کمتر مشکل‌ساز خواهد بود، زیرا در بازی‌ها معمولاً کمتر از آن طیف‌های بسیار تیره‌ای استفاده می‌شود که فشرده‌سازی رنگی در آنها می‌تواند دردسرساز شود.
دستگاه PT105 در هر دو حالت «ویدئو» و «استاندارد»، تعادل رنگی خوبی ارائه می‌دهد و رنگ‌های خاکستری را به‌شکل خنثی و مناسب نمایش می‌دهد. در حالت «روشن» (Bright mode)، در برخی سطوح خاکستری ته‌رنگ سبز دیده می‌شد، اما وجود ایرادات در تعادل رنگی هنگام استفاده از روشن‌ترین حالتِ یک ویدئو پروژکتور، امری رایج است.
کیفیت تصویر مناسب برای بازی.
با توجه به تمرکز بر اجرای بازی‌ها، کیفیت تصویر PT105 در هنگام بازی احتمالاً مهم‌ترین ویژگی آن محسوب می‌شود. همان‌طور که شاید از بررسی کیفیت تصاویر ویدئویی و داده‌ها حدس زده باشید، به نظر من کیفیت این دستگاه برای نمایش تصاویر بازی‌ها کاملاً مناسب است و مشکل جدی‌ای ایجاد نمی‌کند.
کوچک و قابل‌حمل.
دستگاه PT105 با وزن تنها ۱.۹ پوند (حدود ۸۶۰ گرم) و ابعاد ۳.۲ در ۷.۸ در ۷.۸ اینچ، به‌قدری کوچک است که می‌توانید به‌راحتی آن را به خانه دوستانتان ببرید یا در زمان‌هایی که از آن استفاده نمی‌کنید، به‌سادگی کنار بگذارید. با این حال، شرکت اپتما حتی یک کیف پارچه‌ای ساده هم برای محافظت از دستگاه در برابر خط و خش یا گرد و غبار ارائه نمی‌دهد. شاید بهتر باشد خودتان یک کیف تهیه کنید تا هم از دستگاه محافظت شود و هم کابل‌ها و آداپتور برق آن در کنار ویدئو پروژکتور باقی بمانند و گم نشوند.
راه‌اندازی سریع و آسان.
PT105 از آن دسته ویدئو پروژکتورهایی است که احتمالاً هر بار پیش از استفاده باید آن را تنظیم و آماده‌سازی کنید؛ بنابراین، سهولت در راه‌اندازی یک مزیت مهم برای آن به شمار می‌رود. تنها کافی است دستگاه را در جای مناسب قرار دهید، آن را به سمت پرده نمایش (یا هر سطح دیگری که به‌عنوان صفحه نمایش استفاده می‌کنید) بگیرید، کابل برق و کابل تصویر را متصل کنید، دستگاه را روشن کرده و فوکوس را تنظیم نمایید. کل این مراحل کمتر از یک دقیقه زمان می‌برد.
صدای قابل‌قبول.
در بسیاری از ویدئو پروژکتورهای کوچک، کیفیت صدا به‌قدری پایین است که عملاً کاربردی ندارد؛ اما اسپیکر ۱.۵ واتیِ PT105 عملکردی بهتر از حد معمول دارد و کاملاً کارآمد است. اگرچه بلندی صدای آن به‌اندازه‌ای نیست که کل اتاق را پر کند، اما برای دو یا سه نفر که در نزدیکی ویدئو پروژکتور نشسته‌اند (وضعیتی که معمولاً هنگام بازی کردن پیش می‌آید)، کاملاً کافی است.
نتایج آزمایش و اتصالات
روشنایی.
من میزان روشنایی دستگاه PT105 را در پرنورترین حالت، ۷۹ لومن اندازه‌گیری کردم که حدود ۵ درصد بیشتر از مقدار اعلام‌شده توسط سازنده است. در حالت استاندارد، روشنایی ۴۴ لومن و در حالت ویدئو که در بیشتر آزمایش‌هایم از آن استفاده کردم ۵۳ لومن بود. در محیط تاریک، حالت ویدئو به اندازه‌ای روشن بود که بتوان تصویری با قطر ۶۳ اینچ را برای تماشای راحت انتخاب کرد. در شرایطی که نور محیطی متوسطی وجود داشت، اندازه تصویر را به ۴۵ اینچ (قطری) کاهش دادم.
یکنواختی عالی روشنایی.
یکی از ویژگی‌های بسیار مثبت و غافلگیرکننده در PT105، یکنواختی عالی روشنایی آن است؛ به‌طوری که حتی هنگام نمایش یک صفحه کاملاً سفید، هیچ‌گونه تغییر محسوسی در میزان روشنایی دیده نمی‌شود. این سطح از یکنواختی که من آن را ۹۰ درصد اندازه‌گیری کردم یکی از عواملی است که باعث می‌شود کیفیت تصویر این دستگاه در مقایسه با سایر ویدئو پروژکتورهای جیبی، بسیار مطلوب باشد.
اتصالات.
دستگاه PT105 دارای سه مجموعه درگاه اتصال است. در پنل پشتی، یک پورت VGA (برای اتصال به کامپیوتر یا منابع ویدئویی کامپوننت) به همراه سه فیش RCA (برای ورودی ویدئوی کامپوزیت و صدای استریو) تعبیه شده است. علاوه بر این، یک پورت HDMI نیز در سمت راست دستگاه قرار دارد.
شرکت اپتما یک کابل ترکیبی برای ویدئوی کامپوزیت و صدای استریو به همراه دستگاه ارائه می‌دهد. با این حال، احتمالاً ترجیح می‌دهید از پورت HDMI استفاده کنید؛ بنابراین شاید بهتر باشد هنگام خرید ویدئو پروژکتور، یک کابل HDMI نیز تهیه نمایید. اگر قصد دارید از طریق پورت VGA دستگاه را متصل کنید، به یک کابل VGA یا یک کابل ویدئوی کامپوننت به همراه آداپتور مربوطه نیاز خواهید داشت.
محدودیت‌ها
نبود قابلیت زوم.
از آنجا که مدل PT105 فاقد لنز زوم است، تنها راه تنظیم اندازه تصویر، جابه‌جا کردن خودِ ویدئو پروژکتور است. با توجه به وزن کم دستگاه، این موضوع نباید مشکل‌ساز باشد. با این حال، اگر بخواهید صدای دستگاه را (که حجم کمی دارد) بشنوید، هنگام تنظیم اندازه تصویر باید همراه با ویدئو پروژکتور جابه‌جا شوید. طبق اندازه‌گیری‌های من، در فاصله ۷.۳ فوتی (حدود ۲.۲ متری)، تصویری با قطر ۴۵ اینچ و در فاصله ۱۰.۲ فوتی (حدود ۳.۱ متری)، تصویری با قطر ۶۳ اینچ ایجاد می‌شود.
نبود کنترل از راه دور.
شرکت اپتما برای مدل PT105 کنترل از راه دور ارائه نمی‌دهد. بنابراین برای تنظیم صدا، تغییر منبع ورودی یا تغییر تنظیمات منو، باید از دکمه‌های تعبیه‌شده در بالای بدنه ویدئو پروژکتور استفاده کنید.
پدیده رنگین‌کمانی .
این پدیده می‌تواند در هر ویدئو پروژکتور DLP تک‌تراشه‌ای (Single-chip) - به‌ویژه آن‌هایی که از منبع نور LED استفاده می‌کنند رخ دهد. در مورد مدل PT105، این مسئله به این معناست که اثرات رنگین‌کمانی نسبتاً زیاد دیده می‌شوند. اگر شما هم مانند من به‌راحتی متوجه این رنگین‌کمان‌ها می‌شوید، احتمالاً تماشای یک فیلم کامل با این دستگاه برایتان آزاردهنده خواهد بود. البته، این پدیده در بازی‌ها بسیار کمتر از ویدیوها (فیلم‌ها) بروز می‌کند؛ بنابراین برای اینکه وجود آنها هنگام بازی کردن یک مشکل محسوب شود، باید حساسیت شما نسبت به این موضوع حتی از من هم بیشتر باشد.
نتیجه‌گیری
اگرچه قیمت، فناوری و وضوح تصویر «اپتما PT105» (Optoma PT105) باعث می‌شود ویدئو پروژکتورهای جیبی مناسب‌ترین گزینه برای مقایسه با آن باشند، اما دلیل این امر صرفاً آن است که دستگاه دیگری کاملاً شبیه به آن وجود ندارد. این دستگاه از نظر ابعاد حتی به ویدئو پروژکتورهای جیبی هم نزدیک نیست و تفاوت‌های مهمی نیز در عملکرد آن دیده می‌شود. برای مثال، راه‌اندازی آن بسیار آسان‌تر است؛ بخشی از این سهولت به دلیل استفاده از اتصالات استاندارد (به‌جای اتصالات اختصاصی و آداپتورهای جداگانه) حاصل شده است.
بخش عمده‌ای از برتری PT105 در کیفیت تصویر، مدیون لنز آن است. در واقع، کیفیت لنز این دستگاه نه تنها از لنزِ هر نوع ویدئو پروژکتور جیبی بالاتر است، بلکه تنظیم فوکوس آن نیز آسان‌تر انجام می‌شود؛ چرا که بدنه بزرگ‌ترِ دستگاه، فضای کافی برای تعبیه یک چرخ‌دنده فوکوس با قابلیت کنترل راحت‌تر را فراهم کرده است.
در مقایسه با ویدئو پروژکتورهای رایج‌تر، PT105 از روشنایی و وضوح تصویر پایین‌تری برخوردار است، اما در عوض قیمت بسیار کمتری دارد. مهم‌تر اینکه، میزان روشنایی و وضوح تصویر آن برای کاربریِ مورد نظر کاملاً مناسب است و با توجه به قیمتش، ارزش خرید بالایی دارد. اگر به دنبال ویدئو پروژکتوری بسیار ارزان‌قیمت هستید که بتوانید به‌سرعت آن را برای انجام بازی آماده و راه‌اندازی کنید، اپتما PT105 گزینه‌ای بسیار جذاب خواهد بود.